Pathé Buitenhof

Naza van Yuval Abraham en Rachel Szor, twee van de makers van de Oscarwinnende documentaire No Other Land, is een onthullende film over de systemen achter de grootschalige burgerdoden in Gaza.

Op de daken van Tel Aviv, ver van het oorlogsgebied, voeren Israëlische militairen ’s nachts geheime gesprekken. Stap voor stap wordt zichtbaar hoe binnen het leger en de inlichtingendiensten wordt bepaald wie een doelwit is, welke technologieën en procedures daarbij worden ingezet en hoeveel burgerslachtoffers een aanval mag kosten. Tientallen tot soms honderden Palestijnse burgers kunnen daarbij als een aanvaardbare prijs voor het uitschakelen van één doelwit worden beschouwd. De film stelt daarmee de pijnlijke vraag: hoe kan het doden van onschuldige burgers binnen een militair apparaat zo genormaliseerd raken dat het niet langer als een moreel of juridisch probleem wordt gezien?

De titel verwijst naar Nezek Agavi, ‘collateral damage’, de Israëlische militaire term voor het verwachte aantal burgerslachtoffers van een luchtaanval. De term staat daarmee symbool voor de ontmenselijking die diep in het systeem is ingebakken: burgerdoden zijn geen tragisch neveneffect, maar een voorzien en aanvaard onderdeel van militaire operaties. Naza ging in première op het Filmfestival van Venetië, waar de film de Special Jury Prize won.

Pathé Buitenhof, van 1935-1994 bekend als bioscoop Cineac, haakt op de maandagavond aan bij Film in Den Haag met een filmvertoning of lezing. Op maandagavond 26 oktober staat een filmprogramma over de stad en haar militaire geschiedenis centraal, gepresenteerd door Ismail Boutaleb van het Nederlands Instituut voor Militaire Geschiedenis.

Haagse militaire films (1939-1974) met introductie

Den Haag en haar militaire geschiedenis. Misschien niet het eerste onderwerp waaraan je denkt bij de ‘Stad achter de Duinen’. Toch zit de stad boordevol militaire verhalen en gebeurtenissen. Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) op de Frederikkazerne aan de Van Alkemadelaan beheert een grote collectie aan foto- en filmmateriaal. En voor deze avond heeft het NIMH een viertal mooie films uitgezocht die de relatie tussen de stad en het militaire domein goed weergeven. Informatiespecialist militaire geschiedenis Ismail Boutaleb presenteert de avond en zal de films van interessante context voorzien.

De films

Wat te denken van de aansprekende titel Luchtgevaar!: een film uit 1939-1940 vervaardigd door de filmbrigade van de Luchtwachtdienst. De eerste vertoning vond plaats op 12 februari 1940 in Hotel de Wittebrug aan de Badhuisweg in Scheveningen. In 1948 maakte Henk Alsem, filmmaker uit Bezuidenhout, voor de Leger Film- en Fotodienst een reportage naar aanleiding van de feestelijkheden rondom het 35-jarig jubileum van de Militaire Luchtvaart in 1948. De opnames werden grotendeels gemaakt op vliegbasis Ypenburg. Maar ook de Koude Oorlog-periode brengt genoeg interessante films voort, zoals een reportage met de titel Wedde van wel uit 1969, waarin dienstplichtigen demonstreren voor een hogere wedde (loon). Ook toen werd er geprotesteerd op het Malieveld! Tot slot een filmrol met beelden van mariniers op het Korte Voorhout tijdens de bezetting van de Franse ambassade in 1974. Toen het filmrolletje met de handgeschreven titel ‘Bezetting Franse ambassade’ een jaar of tien geleden opdook, was iedereen heel benieuwd wat er voor spannende beelden te zien zouden zijn. De uitkomst was verrassend….

In de lezing worden verschillende fragmenten besproken door Ismail Boutaleb. Hij is beeldspecialist bij het NIMH en houdt zich onder andere bezig met foto’s en films over de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog. Stephan Deiters, filmspecialist bij het NIMH, heeft de beelden uitgezocht en van inhoudelijke context voorzien.

In 1972 gebeurt er iets bijzonders in Den Haag. In dat jaar wordt het videocollectief Stichting Werkgroep Video - Meatball opgericht. De oprichters zien het nieuwe medium video niet alleen als een middel voor consumenten, maar als een krachtig instrument om sociale verandering teweeg te brengen. Zij willen een nieuwe werkelijkheid creëren door bewoners van de stad zelf een stem en een gezicht te geven. Via vertoning in buurthuizen en later ook in het Kijkhuis, kunnen bewoners met elkaar in gesprek over de problemen die er spelen in de stad. Zo ontstaat in twintig jaar tijd een rijke en bijzondere collectie beelden, die nu de basis vormt voor deze documentaire.

In de documentaire, geproduceerd door Omroep West, vertellen oud-medewerkers van Meatball over deze roerige en inspirerende periode. Tegelijkertijd biedt de film een bijzondere blik op Den Haag en laat de stad zien van een kant die niet vaak in beeld is gebracht. Protesten, kraakpanden, ongelijkheid, emancipatie, klassenjustitie en stadsvernieuwing: het zijn allemaal onderwerpen waarmee de makers van Meatball zich bezighouden. Vaak met weinig budget, maar altijd met een scherpe, betrokken en kritische blik.

De middag wordt begeleid door Helga Meijer, conservator Beeld & Geluid van het Haags Gemeentearchief en Erik Kooyman, documentairemaker bij Omroep West. Na afloop van de vertoning is er gelegenheid voor een Q&A en wordt er verder gesproken over de documentaire en de bijzondere geschiedenis van Meatball.

Deze publiekspremière maakt deel uit van Film in Den Haag, een jaarrond programma waarin de rijke en veelzijdige filmgeschiedenis van Den Haag wordt belicht.